Uitdaging
'Bewusteloos' voelt als één noodgeval met één vaste reactie. Maar het boek splitst hier bewust: ademt het slachtoffer wél, dan is de stabiele zijligging de juiste actie; ademt ze niet normaal, dan is zijligging fout en tellen seconden voor compressies. Eén signaal — twee heel verschillende vervolgstappen.
Lees dit onderdeel apart: Uitdaging: Eerste hulp bij een ongeval — stabiele zijligging, reanimatie en AED
Kern
Verplaats een slachtoffer in principe niet — behalve bij levensbedreigend gevaar zoals verbranding of verdrinking (Boek p.171). De hulpdiensten zijn meestal snel ter plaatse; uw taak is de hulp die geen seconde uitstel duldt. Ademt het slachtoffer wél maar is het bewusteloos, dan legt u het in vier stappen in de stabiele zijligging: arm dichtbij in een rechte hoek, arm ver weg over de borst met de rug van de hand tegen de wang, been ver weg optrekken en het slachtoffer naar u toe draaien tot de gebogen elleboog de grond raakt, en tot slot heup en knie in een rechte hoek leggen, hoofd voorzichtig achterover kantelen, 112 (laten) bellen en elke minuut de ademhaling controleren (Boek p.171-172). Ademt het niet normaal, dan is reanimeren de juiste actie. Om dat veilig te doen wordt een cursus aanbevolen, want ondeskundige reanimatie kan schadelijk zijn — maar het boek geeft toch het volledige stappenplan voor de ongetrainde omstander, want wachten kost te veel tijd. Controleer eerst het bewustzijn, bel meteen 112, controleer de ademhaling maximaal 10 seconden, en start dan direct met 30 borstcompressies: handen midden op de borstkas, 5 à 6 centimeter diep, minstens 100 (max. 120) keer per minuut. Daarna 2 beademingen, en zodra de AED er is: elektroden aansluiten en precies doen wat het apparaat aangeeft (Boek p.172-174). Een AED heeft geen cursus nodig: het is een draagbaar apparaat dat via gesproken opdrachten helpt bij het reanimeren, ook voor wie nog nooit een cursus volgde (Boek p.173).
Lees dit onderdeel apart: Kern: Eerste hulp bij een ongeval — stabiele zijligging, reanimatie en AED
Waarom dit telt
Elke minuut zonder compressies bij een hartstilstand verlaagt de overlevingskans fors — wachten op de ambulance omdat u 'geen cursus heeft' kan het verschil maken tussen leven en dood. En wie een niet-ademend slachtoffer toch in zijligging legt, geeft geen enkele compressie terwijl de klok doortikt.
Lees dit onderdeel apart: Waarom dit telt: Eerste hulp bij een ongeval — stabiele zijligging, reanimatie en AED
Bron: RVV 1990 art. 31 · WVW 1994 art. 7 · gecontroleerd 2026-10-22
Veelgestelde vragen
‘Als een slachtoffer niet ademt, wacht u beter op de ambulance dan zelf te beginnen met reanimeren, want u heeft geen cursus gevolgd’ – klopt dat?
Nee. Geen (normale) ademhaling? Start direct met 30 borstcompressies. Wachten kost het slachtoffer kostbare minuten; het boek geeft het stappenplan juist voor de ongetrainde omstander
‘Bij elk bewusteloos slachtoffer legt u hem in stabiele zijligging, ook als hij niet ademt’ – klopt dat?
Nee. Stabiele zijligging is voor een slachtoffer dat wél ademt. Ademt het niet (normaal), dan start u met borstcompressies en beademing, niet met zijligging
‘Een AED mag u alleen gebruiken als u een reanimatiecursus heeft gevolgd’ – klopt dat?
Nee. Een AED kun je als ongetrainde leek wél gebruiken; het apparaat vertelt je via gesproken opdrachten precies wat je moet doen