Theory Mastery

Kwetsbare voetgangers: kinderen, ouderen en voorrang op de oversteekplaats

Wat het examen hier vraagt: De meeste cursisten roepen meteen 'de voetganger', en op een gewoon zebrapad klopt dat.

14 minuten · 7 onderdelen · 21 vragen

De valkuil

Veel cursisten denken: Een voetganger op een oversteekplaats heeft altijd voorrang, zonder enige uitzondering.

De regel is: De voorrang geldt met uitzonderingen: militaire kolonne, uitvaartstoet en rood voetgangerslicht of geel knipperlicht. Buiten die drie gevallen blijft de voetganger voorrang houden

Uitdaging

De meeste cursisten roepen meteen 'de voetganger', en op een gewoon zebrapad klopt dat. Maar de CBR-examenmaker test niet de hoofdregel — die test de drie momenten waarop de regel juist omdraait. Ken je die drie, dan prik je door elke scenario-val heen.

Lees dit onderdeel apart: Uitdaging: Kwetsbare voetgangers: kinderen, ouderen en voorrang op de oversteekplaats

Het model

Ook als u er eerder bent. Die voorrang vervalt maar in drie gevallen: een militaire kolonne, een uitvaartstoet, of een rood voetgangerslicht/geel knipperlicht. Buiten die drie: u wacht.

Lees dit onderdeel apart: Het model: Kwetsbare voetgangers: kinderen, ouderen en voorrang op de oversteekplaats

Kern

Twee andere groepen vragen om diezelfde extra waakzaamheid, om andere redenen. Bij scholen en speelterreinen, en tussen geparkeerde auto's, kunnen kinderen zomaar de weg op lopen: ze gaan zo op in hun spel dat ze niet uitkijken, en bij geparkeerde auto's kunnen ze u niet zien aankomen — en u hen niet (Boek p.128). Ouderen en mensen met een beperking hebben vaak een beperkt waarnemings- en reactievermogen: ze merken u pas laat op en hebben voor oversteken meer tijd nodig (Boek p.128). Voetgangers in het algemeen nemen vaak onbewust deel aan het verkeer en zijn regelmatig zó druk met hun telefoon dat ze niet in de gaten hebben wat er om hen heen gebeurt (Boek p.127) — reken dus niet op oplettendheid als vanzelfsprekendheid. Wettelijk staat daar iets tegenover: zwakke verkeersdeelnemers worden extra beschermd, en bij een aanrijding met bijvoorbeeld een voetganger of fietser bent u als automobilist in principe altijd aansprakelijk (Boek p.127) — de hedge 'in principe' is onderdeel van die regel, geen loze toevoeging. Één los signaal, niet gegrond op deze boekpagina's maar wel bruikbaar in de les: een voetganger met een witte stok is slechtziend of blind — geef extra ruimte en tijd (CBR-lesstof).

Lees dit onderdeel apart: Kern: Kwetsbare voetgangers: kinderen, ouderen en voorrang op de oversteekplaats

Waarom dit telt

Wie de drie uitzonderingen niet kent, remt onnodig voor een uitvaartstoet die net voorrang heeft, óf rijdt juist door op een gewone zebra waar de voetganger voorgaat — twee tegengestelde fouten, met hetzelfde gat in kennis.

Lees dit onderdeel apart: Waarom dit telt: Kwetsbare voetgangers: kinderen, ouderen en voorrang op de oversteekplaats

Test jezelf

Bij een oversteekplaats in Doetinchem rijdt een uitvaartstoet voorbij, precies op het moment dat een voetganger wil oversteken. Wat geldt hier?

Lees dit onderdeel apart: Test jezelf: Kwetsbare voetgangers: kinderen, ouderen en voorrang op de oversteekplaats

Leg het uit

Leg uit: wie heeft normaal voorrang op een oversteekplaats, en in welke drie gevallen vervalt die voorrang?

Lees dit onderdeel apart: Leg het uit: Kwetsbare voetgangers: kinderen, ouderen en voorrang op de oversteekplaats

Onthoud

Voetganger voor, altijd — behalve: kolonne, uitvaartstoet, rood licht. Kind en oudere: reken op onverwacht/traag, niet op volwassen tempo.

Lees dit onderdeel apart: Onthoud: Kwetsbare voetgangers: kinderen, ouderen en voorrang op de oversteekplaats

Bron: RVV 1990 art. 49 · RVV 1990 art. 74 · gecontroleerd 2026-10-22

In beeld

Voorrang op de oversteekplaats: de regel en de drie uitzonderingenNormale situatieUitzondering (art. 49 / art. 74 lid 2)Wie krijgt voorrangde voetganger (of gehandicaptenvoertuig) op de oversteekplaatsde bestuurder — voorrang van de voetganger vervaltVoorbeeldvoetganger stapt van de stoeprand af, geen bijzonderhedenmilitaire kolonne, uitvaartstoet, rood voetgangerslicht, geel knipperlichtBronRVV 1990 art. 49 lid 2RVV 1990 art. 49 / art. 74 lid 2
Waar u op let: Voetganger op oversteekplaats heeft voorrang (art. 49 lid 2), behalve bij militaire kolonne, uitvaartstoet, rood voetgangerslicht of geel knipperlicht.

Borden en wetsartikelen

Test jezelf

Op een zebrapad in het centrum van Nijmegen stapt een voetganger van de stoeprand af, precies op het moment dat u nadert. Er rijdt geen kolonne, geen stoet, en het voetgangerslicht is er niet. Wie gaat hier voor?

Toon het antwoord

Ook als u er eerder bent. Die voorrang vervalt maar in drie gevallen: een militaire kolonne, een uitvaartstoet, of een rood voetgangerslicht/geel knipperlicht. Buiten die drie: u wacht.

Examenvragen over dit onderwerp

Bekijk de clip (±5 s, zonder geluid): u nadert een zebrapad in de bebouwde kom. Tik op GEVAAR! zodra u het gevaar ziet ontstaan en kies bij het stilstaande beeld wat u doet: remmen, gas loslaten of niets?

Gevaarherkenning: een voetganger die het zebrapad opstapt (RVV 1990 art. 49 lid 2).
Bekijk de clip · De clip speelt hier als stilstaand-bewegend beeld; de echte gevaarherkenningstest met tikken op het juiste moment doet u in de app.
  1. Remmen
  2. Gas loslaten
  3. Niets
Toon het antwoord

Juiste antwoord: Remmen

Juiste keuze: remmen — een voetganger die het zebrapad opstapt (afstand 10,3 m, ±1,1 s tot contact) staat in uw pad; gas loslaten of niets doen laat te weinig ruimte.

Waarom dit vaak fout gaat: Gas loslaten is hier te weinig: een voetganger die het zebrapad opstapt — afstand 10,3 m, ±1,1 s tot contact. Alleen remmen houdt u vrij van het gevaar (stoppen binnen de afstand die u kunt overzien).

Open deze vraag

Bekijk de clip (±5 s, zonder geluid): u rijdt langs een parkeerhaven. Tik op GEVAAR! zodra u het gevaar ziet ontstaan en kies bij het stilstaande beeld wat u doet: remmen, gas loslaten of niets?

Gevaarherkenning: een inzittende die een portier naar de rijbaan opent (RVV 1990 art. 19).
Bekijk de clip · De clip speelt hier als stilstaand-bewegend beeld; de echte gevaarherkenningstest met tikken op het juiste moment doet u in de app.
  1. Remmen
  2. Gas loslaten
  3. Niets
Toon het antwoord

Juiste antwoord: Gas loslaten

Juiste keuze: gas loslaten — een inzittende die een portier naar de rijbaan opent (afstand 12,9 m, ±2,6 s tot contact) ontwikkelt zich naast of vóór u: ruimte houden, klaar om te remmen, niet hard remmen.

Waarom dit vaak fout gaat: Hard remmen is hier overdreven: een inzittende die een portier naar de rijbaan opent is nog niet in uw pad (afstand 12,9 m, ±2,6 s tot contact). Gas loslaten houdt ruimte en voorkomt dat het verkeer achter u op u botst.

Open deze vraag

Bekijk de clip (±5 s, zonder geluid): u nadert een zebrapad in de bebouwde kom. Tik op GEVAAR! zodra u het gevaar ziet ontstaan en kies bij het stilstaande beeld wat u doet: remmen, gas loslaten of niets?

Gevaarherkenning: een voetganger die de rijbaan oversteekt (RVV 1990 art. 49 lid 2).
Bekijk de clip · De clip speelt hier als stilstaand-bewegend beeld; de echte gevaarherkenningstest met tikken op het juiste moment doet u in de app.
  1. Remmen
  2. Gas loslaten
  3. Niets
Toon het antwoord

Juiste antwoord: Niets

Juiste keuze: niets — een voetganger die de rijbaan oversteekt (afstand 22,5 m, ±4,3 s tot contact) is geen gevaar voor uw pad; blijf kijken en rijd rustig door.

Waarom dit vaak fout gaat: Onnodig remmen: een voetganger die de rijbaan oversteekt is geen gevaar (meer) voor uw pad (afstand 22,5 m, ±4,3 s tot contact). Remmen zonder reden hindert en verrast het verkeer achter u.

Open deze vraag

Bekijk de clip (±5 s, zonder geluid): u nadert een zebrapad in de bebouwde kom. Tik op GEVAAR! zodra u het gevaar ziet ontstaan en kies bij het stilstaande beeld wat u doet: remmen, gas loslaten of niets?

Gevaarherkenning: een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken (RVV 1990 art. 49 lid 2).
Bekijk de clip · De clip speelt hier als stilstaand-bewegend beeld; de echte gevaarherkenningstest met tikken op het juiste moment doet u in de app.
  1. Remmen
  2. Gas loslaten
  3. Niets
Toon het antwoord

Juiste antwoord: Remmen

Juiste keuze: remmen — een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken (afstand 11,0 m, ±1,2 s tot contact) staat in uw pad; gas loslaten of niets doen laat te weinig ruimte.

Waarom dit vaak fout gaat: Gas loslaten is hier te weinig: een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken — afstand 11,0 m, ±1,2 s tot contact. Alleen remmen houdt u vrij van het gevaar (stoppen binnen de afstand die u kunt overzien).

Open deze vraag

Bekijk de clip (±5 s, zonder geluid): u nadert een zebrapad in de bebouwde kom. Tik op GEVAAR! zodra u het gevaar ziet ontstaan en kies bij het stilstaande beeld wat u doet: remmen, gas loslaten of niets?

Gevaarherkenning: een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken (RVV 1990 art. 49 lid 2).
Bekijk de clip · De clip speelt hier als stilstaand-bewegend beeld; de echte gevaarherkenningstest met tikken op het juiste moment doet u in de app.
  1. Remmen
  2. Gas loslaten
  3. Niets
Toon het antwoord

Juiste antwoord: Gas loslaten

Juiste keuze: gas loslaten — een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken (afstand 23,5 m, ±3,6 s tot contact) ontwikkelt zich naast of vóór u: ruimte houden, klaar om te remmen, niet hard remmen.

Waarom dit vaak fout gaat: Hard remmen is hier overdreven: een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken is nog niet in uw pad (afstand 23,5 m, ±3,6 s tot contact). Gas loslaten houdt ruimte en voorkomt dat het verkeer achter u op u botst.

Open deze vraag

Bekijk de clip (±5 s, zonder geluid): u nadert een zebrapad in de bebouwde kom. Tik op GEVAAR! zodra u het gevaar ziet ontstaan en kies bij het stilstaande beeld wat u doet: remmen, gas loslaten of niets?

Gevaarherkenning: een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken (RVV 1990 art. 49 lid 2).
Bekijk de clip · De clip speelt hier als stilstaand-bewegend beeld; de echte gevaarherkenningstest met tikken op het juiste moment doet u in de app.
  1. Remmen
  2. Gas loslaten
  3. Niets
Toon het antwoord

Juiste antwoord: Remmen

Juiste keuze: remmen — een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken (afstand 11,9 m, ±1,4 s tot contact) staat in uw pad; gas loslaten of niets doen laat te weinig ruimte.

Waarom dit vaak fout gaat: Gas loslaten is hier te weinig: een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken — afstand 11,9 m, ±1,4 s tot contact. Alleen remmen houdt u vrij van het gevaar (stoppen binnen de afstand die u kunt overzien).

Open deze vraag

Bekijk de clip (±5 s, zonder geluid): u nadert een zebrapad in de bebouwde kom. Tik op GEVAAR! zodra u het gevaar ziet ontstaan en kies bij het stilstaande beeld wat u doet: remmen, gas loslaten of niets?

Gevaarherkenning: een voetganger die het zebrapad opstapt (RVV 1990 art. 49 lid 2).
Bekijk de clip · De clip speelt hier als stilstaand-bewegend beeld; de echte gevaarherkenningstest met tikken op het juiste moment doet u in de app.
  1. Remmen
  2. Gas loslaten
  3. Niets
Toon het antwoord

Juiste antwoord: Remmen

Juiste keuze: remmen — een voetganger die het zebrapad opstapt (afstand 10,8 m, ±1,3 s tot contact) staat in uw pad; gas loslaten of niets doen laat te weinig ruimte.

Waarom dit vaak fout gaat: Gas loslaten is hier te weinig: een voetganger die het zebrapad opstapt — afstand 10,8 m, ±1,3 s tot contact. Alleen remmen houdt u vrij van het gevaar (stoppen binnen de afstand die u kunt overzien).

Open deze vraag

Bekijk de clip (±5 s, zonder geluid): u nadert een zebrapad in de bebouwde kom. Tik op GEVAAR! zodra u het gevaar ziet ontstaan en kies bij het stilstaande beeld wat u doet: remmen, gas loslaten of niets?

Gevaarherkenning: een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken (RVV 1990 art. 49 lid 2).
Bekijk de clip · De clip speelt hier als stilstaand-bewegend beeld; de echte gevaarherkenningstest met tikken op het juiste moment doet u in de app.
  1. Remmen
  2. Gas loslaten
  3. Niets
Toon het antwoord

Juiste antwoord: Gas loslaten

Juiste keuze: gas loslaten — een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken (afstand 18,4 m, ±2,9 s tot contact) ontwikkelt zich naast of vóór u: ruimte houden, klaar om te remmen, niet hard remmen.

Waarom dit vaak fout gaat: Hard remmen is hier overdreven: een voetganger die bij de stoeprand van het zebrapad staat te wachten om over te steken is nog niet in uw pad (afstand 18,4 m, ±2,9 s tot contact). Gas loslaten houdt ruimte en voorkomt dat het verkeer achter u op u botst.

Open deze vraag

Bekijk de clip (±5 s, zonder geluid): u nadert een zebrapad in de bebouwde kom. Tik op GEVAAR! zodra u het gevaar ziet ontstaan en kies bij het stilstaande beeld wat u doet: remmen, gas loslaten of niets?

Gevaarherkenning: een voetganger die de rijbaan oversteekt (RVV 1990 art. 49 lid 2).
Bekijk de clip · De clip speelt hier als stilstaand-bewegend beeld; de echte gevaarherkenningstest met tikken op het juiste moment doet u in de app.
  1. Remmen
  2. Gas loslaten
  3. Niets
Toon het antwoord

Juiste antwoord: Niets

Juiste keuze: niets — een voetganger die de rijbaan oversteekt (afstand 19,7 m, ±4,1 s tot contact) is geen gevaar voor uw pad; blijf kijken en rijd rustig door.

Waarom dit vaak fout gaat: Onnodig remmen: een voetganger die de rijbaan oversteekt is geen gevaar (meer) voor uw pad (afstand 19,7 m, ±4,1 s tot contact). Remmen zonder reden hindert en verrast het verkeer achter u.

Open deze vraag

Over Kwetsbare voetgangers: kinderen, ouderen en voorrang op de oversteekplaats: welke uitspraak is juist?

  1. Een voetganger op een oversteekplaats heeft altijd voorrang, zonder enige uitzondering.
  2. De tekst zegt 'in principe altijd aansprakelijk', niet 'altijd zonder meer'.
  3. Kinderen bij een school of speelterrein gedragen zich in het verkeer net zo voorspelbaar als volwassenen.
  4. Ouderen en mensen met een beperking hebben in het verkeer evenveel tijd en reactievermogen nodig als andere volwassenen.
Toon het antwoord

Juiste antwoord: De tekst zegt 'in principe altijd aansprakelijk', niet 'altijd zonder meer'.

De tekst zegt 'in principe altijd aansprakelijk', niet 'altijd zonder meer'. De hedge 'in principe' is onderdeel van de wettelijke betekenis (er blijft ruimte voor de concrete omstandigheden)

Waarom dit vaak fout gaat: Een voetganger op een oversteekplaats heeft altijd voorrang, zonder enige uitzondering.

Open deze vraag

Alle oefenvragen van dit onderwerp

Veelgestelde vragen

‘Een voetganger op een oversteekplaats heeft altijd voorrang, zonder enige uitzondering’ – klopt dat?

Nee. De voorrang geldt met uitzonderingen: militaire kolonne, uitvaartstoet en rood voetgangerslicht of geel knipperlicht. Buiten die drie gevallen blijft de voetganger voorrang houden

‘Bij een aanrijding met een voetganger of fietser is de automobilist altijd aansprakelijk, zonder uitzondering’ – klopt dat?

Nee. De tekst zegt 'in principe altijd aansprakelijk', niet 'altijd zonder meer'. De hedge 'in principe' is onderdeel van de wettelijke betekenis (er blijft ruimte voor de concrete omstandigheden)

‘Kinderen bij een school of speelterrein gedragen zich in het verkeer net zo voorspelbaar als volwassenen’ – klopt dat?

Nee. Kinderen gaan zo op in hun spel dat ze niet uitkijken en zomaar de weg op kunnen lopen, zeker bij scholen, speelterreinen en tussen geparkeerde auto's. Reken op het onverwachte, niet op volwassen gedrag

‘Ouderen en mensen met een beperking hebben in het verkeer evenveel tijd en reactievermogen nodig als andere volwassenen’ – klopt dat?

Nee. Deze groep heeft vaak een beperkt waarnemings- en reactievermogen, merkt jou pas laat op, en heeft voor handelingen als oversteken meer tijd nodig. Geef die extra tijd, ook als het tempo zelfstandig oogt

‘Een voetganger met een telefoon in de hand let net zo goed op het verkeer als iedere andere voetganger’ – klopt dat?

Nee. Voetgangers nemen vaak onbewust deel aan het verkeer en zijn vaak zó druk met hun telefoon bezig dat ze totaal niet in de gaten hebben wat er om hen heen gebeurt. Reken op minder oplettendheid, niet op meer

Verwante onderwerpen

Open in de app